NHỮNG BƯỚC CHÂN… CHẠM CÕI LÒNG

Tiết trời cuối năm se lạnh. Cái lạnh không quá buốt, nhưng cũng đủ để người ta chậm lại một chút, để lòng người dễ chạm đến những rung động sâu kín nhất. Trong khoảnh khắc giao mùa ấy, tôi chợt tự hỏi: phải chăng cái lạnh của thời tiết chỉ là bề mặt, còn cái lạnh thật sự lại nằm sâu trong những tâm hồn cô đơn, âm thầm chịu đựng sự trống vắng của đời sống?

Có những nỗi cô đơn không ồn ào, không nước mắt, nhưng bào mòn con người từng ngày. Không chỉ trong một mùa đông, mà quanh năm suốt tháng. Chính trong bối cảnh ấy, tôi bất chợt nhớ đến một câu hát mình từng nghe từ lâu, nay mới thực sự thấm thía: “Nơi lạnh nhất không phải là Bắc Cực, mà là nơi bạn không có người thân.” Lời ca ấy vang lên trong tôi như một lời giải thích âm thầm cho những gì vừa trải nghiệm trong một chuyến thăm viếng mục vụ.

Theo chương trình mục vụ của Đại Chủng viện, tôi có cơ hội cùng với các cô chú trong hội Legio Mariae của Giáo xứ Thanh Hải đi thăm viếng các gia đình giáo dân. Đó không phải là những chuyến đi lớn lao, nhưng là những cuộc gặp gỡ rất đời, rất thật, nơi chúng tôi bước vào những không gian sống nhỏ bé, giản dị, và đôi khi chất chứa nhiều nỗi niềm khó nói thành lời.

Vào một ngày Chúa Nhật như bao Chúa Nhật khác, chúng tôi đến thăm một gia đình có hoàn cảnh đặc biệt. Người phụ nữ trong gia đình ấy sống cùng em trai ruột. Cô không chồng, không con, sức khỏe yếu dần theo năm tháng, và phải di chuyển bằng xe lăn. Khi chúng tôi vừa bước vào nhà, cô từ gian bếp lăn xe lên phòng khách. Vừa thấy chúng tôi, cô thốt lên một câu rất tự nhiên, nhưng khiến tôi giật mình: “Trời ơi, sao lâu rồi không thấy tới!”

Chỉ một câu nói ấy thôi, nhưng tôi nghe trong đó cả một nỗi mong chờ sâu thẳm. Đó không chỉ là lời chào, mà là tiếng lòng của một người đã quá quen với sự lặng lẽ, quá lâu không được trò chuyện, không được ai hỏi han. Tôi tự hỏi: có phải cô đang cô đơn lắm không? Hay đúng hơn, cô đã sống trong cô đơn quá lâu đến mức chỉ cần một sự hiện diện cũng đủ làm trái tim bừng lên hy vọng?

Chúng tôi ngồi xuống trò chuyện với cô. Qua những câu chuyện đứt quãng, qua cung giọng run run, tôi biết rằng em trai cô đi làm suốt ngày. Phần lớn thời gian, cô sống một mình trong căn nhà nhỏ. Điều khiến tôi ngỡ ngàng nhất là khi cô nói mình vẫn tự nấu ăn. Tôi nhìn chiếc xe lăn, nhìn khoảng cách từ bếp đến phòng khách, và không khỏi chạnh lòng. Việc ấy hẳn không dễ dàng, nhưng có lẽ với cô, đó đã trở thành một thói quen, một cách để tự tồn tại giữa những ngày dài vắng bóng người.

Trong lòng tôi thoáng hiện lên nhiều câu hỏi. Tại sao cô không lập gia đình? Tại sao cô phải sống trong hoàn cảnh như thế này? Nhưng tôi nhanh chóng nhận ra rằng có những câu hỏi không nên được thốt ra. Không phải vì chúng không quan trọng, mà vì sự tế nhị và tôn trọng đôi khi chính là cách yêu thương sâu sắc nhất. Tôi chỉ lặng lẽ lắng nghe, để cô được nói, được giãi bày, được hiện hữu trước mặt người khác như chính con người mình.

Thời gian trôi qua nhanh hơn tôi tưởng. Khi chúng tôi xin phép ra về, cô mời chúng tôi ở lại dùng cơm. Tôi cảm nhận rất rõ rằng, điều cô mong muốn không chỉ là một bữa ăn chung, mà là thêm chút thời gian có người hiện diện bên mình. Trước lúc chia tay, cô nắm chặt tay tôi và hỏi: “Về hả? Vậy khi nào tới nữa?” Tôi nghẹn ngào, không biết phải trả lời sao cho trọn vẹn. Tôi chỉ biết mỉm cười và nói: “Con hẹn cô một ngày không xa nhé.”

Tôi đưa cô xuống bếp để cô tiếp tục việc nấu ăn. Khi tôi quay lưng bước đi, từ không gian bếp nhỏ, giọng cô vọng lên: “Con sẽ cầu nguyện cho Thầy.” Một lời đơn sơ, nhưng đủ làm tôi dừng lại. Trong khoảnh khắc ấy, tôi nhận ra rằng, chính người mà tôi nghĩ là đang cần được nâng đỡ, lại đang âm thầm nâng đỡ tôi bằng lời cầu nguyện của mình.

Trên đường trở về, lòng tôi nặng trĩu. Tôi nghĩ về sự hiện diện của Thiên Chúa trong những mảnh đời như thế. Đúng vậy, Chúa vẫn ở đó. Ngài hiện diện nơi tràng chuỗi Mân Côi mà cô luôn cầm trên tay, nơi Bí tích Thánh Thể cô được rước mỗi Chúa Nhật, nơi những bước chân kiên trì của các cô chú hội viên Legio Mariae đến thăm viếng, lắng nghe và ủi an. Con người có thể quên nhau, nhưng Thiên Chúa thì không. Ngài đã hứa: “Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế” (Mt 28,20).

Lạy Chúa, tạ ơn Chúa vì đã cho con được gặp những mảnh đời cô đơn, nơi đó Chúa đang chờ đợi. Nhờ những cuộc gặp gỡ ấy, trái tim con được đánh động, được mài giũa để biết yêu thương cụ thể hơn, biết hiện diện trọn vẹn hơn. Con hiểu rằng, nơi lạnh nhất không phải là những vùng đất xa xôi băng giá, mà là nơi những trái tim khép kín, nơi con người không chịu mở lòng để bước vào cuộc đời của nhau.

Xin hãy giúp con sống trung thực với điều mình tuyên xưng, để không trở thành kẻ nói dối, như lời thánh Gioan nhắc nhở: “Ai nói: ‘Tôi yêu mến Thiên Chúa’ mà lại ghét anh em mình, người ấy là kẻ nói dối; vì ai không yêu thương người anh em mà họ trông thấy, thì không thể yêu mến Thiên Chúa mà họ không trông thấy” (1 Ga 4,20).

Thầy Phaolô Tô Thương Hoài

Lớp Triết học I - Đại Chủng Viện Sao Biển