Tại sao sống độc thân?

Sister Anna Marie McGuan

Nhóm dịch lớp Tu đức (Khoá XXV) chuyển ngữ từ simplycatholic

Gần đây, một người muốn theo đạo Công giáo đã hỏi tôi về vấn đề độc thân linh mục. Ông giải thích rằng việc sống độc thân của các linh mục xem ra đáng ngờ vì người Tin lành không quen với lối sống này và nó có vẻ không tự nhiên. Hơn nữa, đây là một câu hỏi rất thời sự vì một số người chỉ ra rằng đời sống độc thân có liên hệ trực tiếp tới cuộc khủng hoảng lạm dụng trong Giáo hội. 

Độc thân hay khiết tịnh dường như là một trở ngại đối với mọi người. Vậy sống độc thân chính xác là gì? Theo bảng chú giải thuật ngữ của Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, độc thân là “tình trạng hoặc điều kiện của những người đã chọn sống không kết hôn.”

Nhưng tại sao một người nam lại chọn cuộc sống độc thân hay tại sao đây là một kỷ luật thông thường[1] đối với những linh mục trong Giáo hội Công giáo Rôma (theo nghi lễ Latinh)?

Trước hết, chúng ta cần hiểu về bản chất của chức tư tế. Nói một cách đơn giản, mỗi người nam khi trở thành linh mục sẽ trở nên thừa tác viên của chính chức tư tế của Chúa Giêsu Kitô. Chức tư tế của Chúa Giêsu trở nên hữu hình và hiện diện qua những thừa tác viên có chức thánh. Họ tham dự vào đời sống và chức tư tế của Chúa Giêsu theo một cách đặc biệt. Do đó, việc tìm hiểu Kinh thánh và cách sống của chính Chúa Giêsu sẽ hữu ích để hiểu rõ những nền tảng mà đời sống linh mục được mô phỏng theo.

Chúa Giêsu không lập gia đình. Ngài cũng nói tích cực về những người độc thân “vì Nước Trời” (Mt 19,12).[2] Quả thật, Chúa Giêsu tuyển chọn trong số những môn đệ, những người ở cùng Ngài để trở thành “những kẻ lưới người” (Mt 4,19; Mc 1,17). Ngài mời gọi các môn đệ bỏ lại mọi thứ vì Nước Trời. Vì thế, việc sống hiến dâng hoàn toàn cho Thiên Chúa trong và qua Đức Kitô đã có từ thuở ban đầu của người môn đệ. Ngày nay, cũng có những người được Chúa chọn để “tận hiến cho Chúa một cách không chia sẻ” (SGLHTCG, số 1579). 

Tuy nhiên, Chúa Giêsu không phải là người duy nhất trong Kinh thánh sống độc thân để được thánh hiến cho mục đích của Chúa. Chẳng hạn, ngôn sứ Giêrêmia dường như đã sống độc thân. Ngài được gọi từ khi còn trẻ (x. Gr 1,6-7) và ngài không nhắc đến vợ hay gia đình như các ngôn sứ khác. Một ví dụ khác là Gioan Tẩy Giả, sống gần thời với Chúa Giêsu hơn. Là người cuối cùng trong dòng dõi các thế hệ ngôn sứ trong Kinh thánh, toàn bộ cuộc đời của Gioan đã sống như một dấu chỉ cho Chúa Giêsu, ngay từ khi còn trong bụng mẹ (Lc 1,41-44). Cuộc đời của ngài hướng về cõi siêu việt, kể cả việc từ bỏ vợ con. Mặc dù đời sống độc thân không phải là điều phổ biến vào thời Chúa Kitô, nhưng cũng không phải là chưa từng có. Trên thực tế, có những ví dụ về hình thức sống độc thân trong cộng đồng nơi cộng đồng Qumran sống trong sa mạc vào thời Chúa Giêsu.

Ngoài ra, linh mục không phải là người duy nhất giữ độc thân trong Giáo hội Công giáo. Đời sống thánh hiến dưới nhiều hình thức khác nhau cũng đòi hỏi một số cam kết nào đó về sự khiết tịnh, có thể là lời hứa, lời khấn tư, lời khấn công hoặc các ràng buộc thánh thiêng khác.

Trở lại với định nghĩa về độc thân đã nêu trên, độc thân chỉ liên quan đến tình trạng không kết hôn. Mọi cuộc thảo luận về độc thân phải liên hệ đến sự khiết tịnh, là đức tính mà nhờ đó một người có thể kết hợp đời sống tính dục của mình một cách lành mạnh và phù hợp với bậc sống của mình. Mục tiêu của đức khiết tịnh là sự toàn vẹn của con người cả về thể xác lẫn tinh thần. Điều này đúng cho cả người đã kết hôn cũng như độc thân. Tuy nhiên, khiết tịnh trong đời sống thánh hiến đòi hỏi việc kiềm chế mọi hành vi tính dục vốn thuộc về hôn nhân, cũng như tránh mọi hành vi phạm đến đức khiết tịnh như thủ dâm, khiêu dâm hoặc ngoại tình. Sự khiết tịnh của đời sống thánh hiến tu sĩ cũng là một ân ban dành cho những người được Chúa kêu gọi sống hoàn toàn dâng hiến cho Ngài.

Có phải là “không tự nhiên” khi sống độc thân và do đó, sống độc thân là thực hành tiết dục trong sự khiết tịnh không? Theo một nghĩa nào đó thì đúng, nhưng theo nghĩa khác thì không. Con đường thích hợp diễn tả tính dục đúng đắn đối với hầu hết mọi người là hôn nhân, trong đó hai người trao cho nhau thân xác như “một dấu chỉ và lời cam kết của sự hiệp thông thiêng liêng” (SGLHTCG, số 2360). Đây là một điều tốt lành tuyệt vời, và hôn nhân, dù không dễ dàng, vẫn là con đường tự nhiên mà hầu hết mọi người chọn để sống ơn gọi mến Chúa yêu người.

Tuy nhiên, như Chúa Giêsu đã chỉ ra trong Tin mừng, có một số người đã từ bỏ hôn nhân và những điều tốt lành của hôn nhân vì Nước Trời (sự thánh thiện của vợ chồng, đón nhận và giáo dục con cái). Không chỉ vậy, việc một số người chọn cách sống độc thân như vậy là điều rất tốt lành.  

Sống khiết tịnh vì Nước Trời có nghĩa là sống cuộc đời mình như một dấu chỉ luôn hướng về Thiên Chúa. Hôn nhân là điều tốt đẹp, nhưng đồng thời, Thiên Chúa là Đấng tốt đẹp và tốt lành hơn. Quả thực, Ngài quá tốt lành đến độ thật chính đáng khi con người dâng hiến mọi thứ cho Ngài và chỉ sống cho Ngài mà thôi. Một người sống đời sống thánh hiến, dù là linh mục hay tu sĩ, làm chứng cho điều đó bằng chính lối sống của họ. Hình thức tình yêu cao cả nhất không phải là tình yêu giữa vợ chồng, mà là tình yêu của Thiên Chúa, là đức mến. Đức mến có thể kiến tạo tất cả các mối quan hệ yêu thương khác. Điều này có nghĩa là chúng bén rễ trong mối tương quan của một người với Thiên Chúa và dẫn đến tình yêu sâu đậm hơn dành cho Ngài.

Hơn nữa, Chúa Giêsu cũng nói rằng sẽ không có hôn nhân trên thiên đàng. Thay vào đó, Ngài nói “trong ngày sống lại, người ta chẳng lấy vợ lấy chồng, nhưng sẽ giống như các thiên thần trên trời” (Mt 22,30). Vì lý do này, đời sống thánh hiến hay đời sống độc thân là một dấu chỉ cánh chung hướng về thiên đàng. Thông điệp chính yếu là: Hãy nhớ nơi cuối cùng bạn muốn hướng tới. Hãy nhớ cùng đích của mình. Hãy làm những gì cần thiết để đạt được điều đó.

Trở lại với câu hỏi ban đầu, sống khiết tịnh vì Nước Trời không phải là “trái tự nhiên”, mà là siêu nhiên. Đó là sống như một sứ giả của Thiên Chúa, mọi lúc, mọi ngày. Giống như mọi ơn gọi, điều này đòi hỏi đức tin, đức cậy và đức mến. Nó cũng cần đến sự cầu nguyện, khổ chế, cầu nguyện và trung thành nhiều hơn với những thực hành lâu đời để giúp tạo nên đời sống nội tâm. Những tình bạn tốt lành và thánh thiện cũng là sự hỗ trợ tuyệt vời cho đức khiết tịnh, bất kể người đó sống ơn gọi hay bậc sống nào.

Mục tiêu trong mỗi ơn gọi là yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn, hết sức và yêu người lân cận như chính mình. Đối với mỗi người, Thiên Chúa sẽ ban những ơn cần thiết để chúng ta lớn lên trong sự thánh thiện, nếu và khi chúng ta cộng tác với Ngài.

------------------------------

Chú thích của người dịch:

[1] Luật độc thân dành cho linh mục Công giáo là một quyết định có tính cách kỷ luật về mục vụ hơn là thần học. 

[2] Đó là kiểu độc thân giúp cho vị linh mục dâng hiến cho Thiên Chúa khả năng yêu thương của riêng mình để có thể đạt tới sự thánh hoá bản thân và mưu ích cho tha nhân cách hữu hiệu và dễ dàng hơn.