8 LỜI KHUYÊN GIÚP HÌNH THÀNH THÓI QUEN ĐỌC KINH THÁNH TRONG MÙA CHAY

Brandon Harvey

Tìm hiểu về Mùa Chay và hành vi sám hối qua việc đọc Kinh thánh

Khi Mùa Chay đến, nhiều người tự hỏi: Tôi sẽ hy sinh điều gì? Làm sao để đến gần Chúa hơn? Việc dành nhiều thời gian hơn để đọc Kinh thánh trong Mùa Chay có mối liên hệ rõ ràng với hành trình hoán cải. Hiểu điều này sẽ giúp ta cân nhắc hơn về cách đưa Kinh thánh vào nhịp sống hằng ngày.

Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo dạy rằng trong Mùa Chay, chúng ta bước vào “mầu nhiệm Chúa Giêsu trong hoang địa” (SGLCG 540). Điều này được thể hiện rõ khi Giáo hội cầu nguyện trong lời nguyện nhập lễ Thứ Tư Lễ Tro:

“Lạy Chúa, ngày hôm nay, tất cả chúng con ăn chay hãm mình, để bước vào mùa tập luyện chiến đấu thiêng liêng. Xin giúp chúng con hằng biết sống khắc khổ, để ngày thêm vững mạnh mà chiến thắng ác thần. Chúng con cầu xin…”

Khi bước vào mầu nhiệm này trong Mùa Chay, chúng ta tìm thấy Chúa trong những hy sinh của mình, trong khát vọng được gần gũi với Thiên Chúa, và trong những cuộc chiến đấu của ta với Kẻ Cám Dỗ.

Đức Giáo hoàng Piô XII dạy rằng Mùa Chay mà Giáo hội quay lại hằng năm là:

“…[để] suy ngẫm về sự khốn cùng của chúng ta, nhằm thúc đẩy sửa đổi đời sống cách thiết thực, chân thành ghét bỏ tội lỗi và đền bù bằng cầu nguyện và và sám hối. Vì cầu nguyện và sám hối liên lỉ vì những tội lỗi đã qua đem lại cho ta sự trợ giúp của Thiên Chúa, nếu không thì mọi việc chúng ta làm đều vô ích và không có giá trị.” (Mediator Dei, 157)

Công đồng Vatican II kêu gọi siêng năng lắng nghe Lời Chúa và cầu nguyện trong Mùa Chay như một phần của việc chuẩn bị cho việc cử hành Mầu nhiệm Vượt Qua (Sacrosanctum Concilium, 109). Trong phần về Bí tích Hòa giải, khi tìm hiểu tầm quan trọng của Thánh Thể và Bí tích Giải tội như những hình thức sám hối (SGLCG 1436), nhưng trước khi đề cập đến Mùa Chay như mùa sám hối (SGLCG 1438), sách Giáo lý Công giáo liệt kê các hình thức sám hối khác, trong đó Kinh thánh được đề cập đầu tiên. Kinh thánh “khơi dậy nơi chúng ta tinh thần hối cải và thống hối và góp phần đem lại ơn tha tội cho chúng ta” (SGLCG 1437). Đức Bênêdictô XVI dạy rằng, “việc đọc Lời Chúa nâng đỡ chúng ta trong hành trình sám hối và hoán cải, cho chúng ta khả năng đào sâu ý nghĩa của việc chúng ta thuộc về Giáo hội, và giúp chúng ta sống thân tình hơn nữa với Thiên Chúa” (Verbum Domini, 87).[1]

Để Kinh thánh trở thành một phần thường xuyên, có chủ đích, tôn kính và sinh nhiều hoa trái trong hành trình của bạn, tôi xin đưa ra tám lời khuyên sau đây để giúp bạn hình thành thói quen đọc Kinh thánh.

8 lời khuyên để dành nhiều thời gian hơn đọc Kinh thánh trong Mùa Chay này

Bước 1: Bắt đầu từ đâu?

Trước tiên, bạn cần xác định nên bắt đầu từ đâu, vì Kinh thánh là một tuyển tập các sách thuộc nhiều thể loại và bối cảnh lịch sử khác nhau. Nếu bạn chưa đọc Kinh thánh nhiều, bạn có thể chọn đọc một, hai, hoặc cả bốn sách Tin mừng: Mátthêu, Máccô, Luca và Gioan. “Các sách Tin mừng xứng đáng có địa vị trổi vượt, vì là chứng tích chính yếu về đời sống và giáo huấn của Ngôi Lời Nhập thể, Đấng Cứu Chuộc chúng ta.” (Dei Verbum, 18).[2] Bắt đầu với các sách Tin mừng là một cách tuyệt vời để chuẩn bị cho các mầu nhiệm của Chúa Kitô.

Ngoài ra, bạn có thể xem xét một số thư trong Tân Ước, hoặc đọc sách Gióp để suy ngẫm về sự đau khổ, hoặc sách Xuất hành để suy ngẫm về sự nô lệ tội lỗi và tự do đến từ Thiên Chúa. Sách Thánh vịnh cũng là lựa chọn tốt, vì đó là bộ sưu tập các lời cầu nguyện thể hiện nhiều cung bậc cảm xúc của con người trước Thiên Chúa (Verbum Domini, 24).

Bước 2: Ấn định một thời gian riêng

Tiếp theo, hãy xác định thời điểm thích hợp nhất để ở với Chúa qua việc đọc Kinh thánh. Điều quan trọng là bạn phải xác định rõ mình sẽ sắp xếp thời gian thế nào cho các thực hành Mùa Chay. Dựa theo Thánh Giêrônimô, Đức Giáo hoàng Bênêdictô XVI đã khuyến khích việc đọc Kinh thánh thường xuyên. Đức Giáo hoàng Lêô XIV nói: “Kinh thánh soi sáng cuộc sống của chúng ta trong mọi hoàn cảnh và nhu cầu… Vì vậy, tôi khuyến khích anh chị em hãy đọc Kinh thánh mỗi ngày, đặc biệt là Tin mừng, và hiểu biết Kinh thánh ngày càng tốt hơn dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần.”

Bước 3: Đặt lời nhắc

Dù là đặt báo thức trên thiết bị của bạn, tương tự như vai trò của chuông nhà thờ, hay dùng ghi chú nhắc nhở, bất cứ ai từng nỗ lực hết mình hình thành một thói quen đều biết rằng điều đó đòi hỏi rất nhiều nỗ lực và sự giúp đỡ trong giai đoạn đầu.

Bước 4: Đừng nản lòng vì những cớ gây vấp phạm

Mặc dù Kinh thánh được “Thiên Chúa linh hứng, và có ích cho việc giảng dạy, biện bác, sửa dạy, giáo dục để trở nên công chính” (2Tm 3,16), nhưng không phải chi tiết nào trong Kinh thánh đều đáng để bắt chước. Bạn sẽ bắt gặp những hành vi gây vấp phạm của các nhân vật nổi tiếng trong Kinh thánh vào những khoảnh khắc tội lỗi của họ. Những khoảnh khắc lỗi lầm này có những bài học cho chúng ta, nhưng việc chúng xuất hiện trong Kinh thánh không phải là dấu hiệu cho thấy Thiên Chúa dung túng cho những hành vi ấy. Dù Kinh thánh không đưa ra những chỉ dẫn rõ ràng về những điều cần tin và cách thức hành động, nhưng một số chi tiết hoặc biến cố khó hiểu lại mô tả những gì con người sa ngã đã làm trong dòng Lịch sử Cứu độ.

Bước 5: Đón nhận hành trình hướng tới sự hiểu biết

Không phải mọi điều trong Kinh thánh đều dễ hiểu. Đôi khi nó có vẻ mâu thuẫn, nhưng điều đó không có nghĩa là nó thực sự mâu thuẫn. Nếu Kinh thánh được linh hứng, thì hoặc là Chúa sai lầm, hoặc vẻ mâu thuẫn đó chỉ là điều người đọc chưa giải quyết được.

Bạn không cần giải quyết mọi việc trong hành trình Mùa Chay này. Điều quan trọng là luôn ở lại trong lòng Giáo hội: hãy hỏi linh mục khi gặp thắc mắc, siêng năng lãnh nhận các bí tích, và không ngừng học hỏi đức tin. Đức Bênêdictô XVI đã dạy:

Kinh thánh đã được viết bởi Dân Thiên Chúa cho Dân Thiên Chúa, dưới ơn linh hứng của Chúa Thánh Thần. Chỉ trong sự hiệp thông với Dân Thiên Chúa, trong cái ‘chúng ta’ này, chúng ta mới có thể thực sự bước vào trọng tâm chân lý mà Thiên Chúa đích thân muốn nói với chúng ta… Việc giải thích Kinh thánh trung thực phải luôn hòa hợp với đức tin của Giáo hội Công Giáo. (Verbum Domini, 30)[3]

Bước 6: Vun trồng đời sống nội tâm

Khi bắt đầu xây dựng thói quen đọc Kinh thánh, hãy chú ý đến cách bạn đọc. Đừng đọc vội vàng hoặc như đọc tiểu thuyết giải trí, ví dụ như Chúa tể những chiếc nhẫn. Hãy đọc với lòng tôn kính, ngạc nhiên và kính sợ. Qua Kinh thánh, chúng ta biết Thiên Chúa như Người đã mặc khải trong lịch sử (Verbum Domini, 18). Thánh Giêrônimô nổi tiếng với câu nói “không biết Kinh thánh là không biết Chúa Kitô”, điều đó cũng có nghĩa là, hiểu biết Kinh thánh giúp bạn hiểu biết Chúa Kitô.

Bước 7: Bắt đầu từ những việc nhỏ

Có thể cần thử vài lần mới có thể thực hành ổn định những lời khuyên trên. Nếu thấy khó, hãy bắt đầu từ những việc nhỏ để hình thành thói quen. Cuối cùng, bạn sẽ muốn chuyển từ việc đọc Kinh thánh có chủ đích, kế hoạch và với lòng tôn kính, sang những dịp đọc mang tính tự phát, riêng tư và cầu nguyện hơn. Đức Giáo hoàng Bênêdictô XVI trong Verbum Domini đã đề cập đến cách các Giáo phụ tiếp cận Kinh thánh như một cuộc đối thoại với Thiên Chúa. Ngài trích dẫn Thánh Augustinô: “Lời cầu nguyện của bạn là lời bạn thân thưa với Thiên Chúa. Khi bạn đọc Kinh thánh, chính Thiên Chúa ngỏ lời với bạn; khi bạn cầu nguyện, chính bạn ngỏ lời với Thiên Chúa” (Verbum Domini, 86).[4] Và Ngài cũng khuyên nên thực hành Lectio Divina.

Bước 8: Áp dụng vào đời sống hằng ngày

Khi bạn thăng tiến trong việc hiểu biết, dành thời gian và cầu nguyện với Kinh thánh, hãy để Lời Chúa hướng dẫn cuộc sống hàng ngày và lối sống của bạn. Đức Giáo hoàng Phanxicô giải thích rằng Kinh thánh không chỉ có thể được áp dụng vào đời sống hằng ngày, mà còn có thể giúp bạn khám phá ý nghĩa của những điều mà bạn trải qua  (Aperuit Illis, 4, 5). Hãy suy ngẫm Kinh thánh suốt cả ngày, lặp lại những ý tưởng và cụm từ, hồi tưởng những điều đã xuất hiện trong lúc cầu nguyện, và khám phá cách những suy nghĩ, lời nói và hành động trong ngày của bạn có thể trở thành sự nối dài cuộc đối thoại với Thiên Chúa.

Hy vọng rằng khi bạn bước vào các cử hành phụng vụ Tuần Thánh và mùa Phục Sinh, những thực hành Mùa Chay đã giúp bạn hoán cải sâu xa hơn — xa tội lỗi và hướng về Đấng Thánh; thúc đẩy hành trình trong Chúa và hướng về Ngài; và để quyền năng Phục Sinh biến đổi cách bạn nhìn, suy nghĩ và sinh sống.

Chủng sinh Phaolô Nguyễn Tiến Lợi chuyển ngữ từ catholicexchange

----------------

[1] Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI, Verbum Domini: Về Lời Thiên Chúa trong đời sống và sứ mạng của Giáo hội (Hà Nội: NXB Tôn giáo, 2012), 146.

[2] Công Đồng Vaticanô II, Hội Đồng Giám Mục Việt Nam – Ủy Ban Giáo Lý Đức Tin chuyển ngữ (Hà Nội: Nhà Xuất Bản Tôn Giáo, 2016), 207.

[3] Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI, Verbum Domini: Về Lời Thiên Chúa trong đời sống và sứ mạng của Giáo hội (Hà Nội: NXB Tôn giáo, 2012), 79.

[4] Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI, Verbum Domini: Về Lời Thiên Chúa trong đời sống và sứ mạng của Giáo hội (Hà Nội: NXB Tôn giáo, 2012), 182.